السيد حامد النقوي (مترجم: محبوب القلوب)
178
خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى)
ابومعاويه نقل كرده است و حافظ ، صالحبنمحمّد و احمدبن محمّدبن محرز نيز اينچنين از يحيىبن معين نقل كردهاند . در روايت ابنمحرز آمده كه يحيى گفت : اين حديث ، از حديثهاى ابومعاويه است . ابننمير مرا خبر داد كه : ابومعاويه در گذشته آن را نقل مىكرد سپس از آن خوددارى كرد و ابوصلت هروى مردى ثروتمند بود . اينگونه حديثها را خواهان بود و استادان را مورد تكريم قرار مىداد ، يعنى ابومعاويه با اين حديث او را مخصوص گردانيد . عبدالسّلام ، از عهدهى اين حديث ، به لحاظ سخنان ناپسندى كه خردها نمىپذيرند ، بدر آمد ؛ بلكه اين حديث مانند اين فرمايش پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم است كه : مهربانترين فرد امّت من نسبت به امّت من ابوبكر است . الحديث . و ترمذى آن را حسن و غير او هم آن را صحيح دانستهاند . و كسانى كه بر خلاف حديث « أنا مدينة العلم » سخن گفتهاند ، پاسخى به اين روايتهاى ثابتشده از سوى يحيىبنمعين ، نياوردهاند . و حكم به « ساختگى بودن » آن قطعاً باطل است و جز اين نيست كه ابومعاويه از جهت غرابت آن را فراگير نكرده و در نقل آن سكوت نموده است نه از جهت باطلبودنش ، چون اگر چنين بود هرگز آن را نقل نمىكرد با توجّه به حفظ و اتقانى كه داشت . اين حديث طريق ديگرى دارد كه ترمذى در جامع خود آن را روايت كرده از اسماعيلبن موسى فزارى از محمّدبنعمر رومى از شريكبنعبداللَّه از سلمةبنكهيل از سويدبنغفلة از ابوعبداللَّه صنابحى از على كه گفت : پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « من خانهى حكمتم و على در آن است . » و ابومسلم كجى و غير او از روايت او از محمّدبن عمر رومى پيروى كردهاند . و بخارى از اين محمّد در « الصحيح » روايت كرده است و ابنحبّان او را ثقه دانسته و ابوداود ضعيف به شمار آورده است . ترمذى بعد از نقل متن حديث گويد : اين حديث « غريب » است و بعضى آن را از شريك روايت كرده و از صنابحى در آن نام نبردهاند . گويد : و غير از شريك كسى از ثقهها را نمىشناسيم كه آن را نقل كرده باشد . گويم : بنابراين حديث تنها از محمّد رومى نقل نشده و به اين شريك ، مسلم